به گزارش «سراج24»، مذاکرات هسته‌ای وین 6 با همه نفس‌گیر و طاقت‌فرسایی‌اش، به نتیجه خاصی منجر نشد و نهایتا دو طرف به این نتیجه رسیدند که مذاکرات را برای 4 ماه دیگر تمدید کنند. در این یادداشت به دنبال این هستیم که به دو سوال پاسخ دهیم یکی اینکه چرا مذاکرات به نتیجه نرسید؟ و دیگری اینکه تعهداتی که ایران در دوره جدید تمدید مذاکرات تقبل کرده است چیست؟ و آیا منطبق بر منافع ملی هست یا خیر؟
مهدی محمدی طی یادداشتی در روزنامه "وطن امروز" نوشت: «مهم ترین نکته ای که در اینجا باید به آن توجه کرد این است که از حیث مذاکراتی اتفاق ویژه ای رخ نداده است. مذاکرات به شکل سابق –والبته در چارچوب یک توافق موقت جدید- ادامه پیدا خواهد کرد؛ با این تفاوت که دقیقه نودی که تصور می شود توافق نهایی در آن انجام خواهد شد، 4 ماه به تعویق افتاده است».
وی تاکید کرد: «مهم ترین پیام وین 6 آنگونه که من می فهمم این است که در نوع نگاه امریکا به مذاکرات، مشکلات راهبردی وجود دارد که تا تصحیح نشود، احتمال نتیجه بخشی آن همچنان بسیار پایین باقی خواهد ماند».
خبرگزاری رویترز هم در گزارشی سیاست غرب در قبال ایران را همان سیاست چماق و هویج دانست و نوشت: «1+5 پیشنهاد لغو سریع تحریم در ازای توافق ایران با برچیدن برنامه اتمی‌اش را ارائه کرده که تاکنون این چماق و هویچ به توافق منجر نشده است».
لوموند نیز در گزارشی موارد زیر را موضوعات اساسی که در نهایت مانع از توافق هسته ای شد، معرفی می‌کند:
1) تعداد سانتریفوژها: 1+5 خواستار کاهش تعداد سانتریفوژها است، چرا که هر چه تعداد سانتریفوژها افزایش یابد، توان یک کشور برای دستیابی به اورانیوم غنی شده بیشتر برای تولید بمب اتمی افزایش می یابد.
2) تعلیق فعالیت‌های مربوط به غنی سازی اورانیوم از جمله مباحث عمده است.
3) کشورهای 1+5 به تعطیلی تأسیسات اتمی "فردو"، "نطنز" و "اراک"اصرار دارند، اما ایران می گوید از این مراکز به منظور انجام تحقیقات بهره گیری خواهد کرد.
به این ترتیب باید اعتراف کرد که علت اصلی به نتیجه نرسیدن مذاکرات، مدل کلان مذاکراتی غرب در قبال ایران است. مدلی که بی‌توجه به حقوق ایران، تنها به دنبال اطمینان از خنثی شدن پیشرفت هسته‌ای کشور است و به هیچ عنوان ظرفیت پذیرش ایران را در جمع کشورهای هسته‌ای ندارد و درصدد است تا فعالیت‌های هسته‌ای ایران تنها در حد یک "فعالیت سمبلیک" باقی بماند.
اما سوال بعدی تعهدات جدید ایران در توافق موقت است؟
یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها میان توافق ژنو و توافق موقت جدید امضا شده در وین این است که ایران در توافق وین پذیرفته 3000 کیلو از مواد 5 درصدی را که در اختیار دارد، به اورانیوم خام تبدیل کند. عباس عراقچی این موضوع را تایید و اعلام کرده است این 3000 کیلو «پسماند» محسوب می شود.
هنوز روشن نیست که این پسماند محصول کدام فعالیت است و آیا ربطی به ذخیره 7000 کیلویی مواد 5 درصد ایران دارد یا نه؟
البته در این رابطه، یک برنامه زمانی تعیین شده است و از موجودی 100 کیلوئی اکسید اورانیوم ایران، تنها 25 کیلو در مدت 4 ماهه تمدید، به میله سوخت تبدیل می شود و مابقی، در خارج از مدت زمانی مذکور خواهد بود.
اما در مقابل این اقدامات، تنها به ایران وعده داده شده که 2 میلیارد و 800 میلیون دلار از درآمدهای مسدود شده کشور آزاد خواهد شد. در واقع، نه تنها غرب از جیب خود هیچ چیزی را در برابر این تعهدات جدید ایران اضافه نکرده است بلکه از جیب خود ایران هم صرف مقدار بسیار اندک و ناچیزی را تجویز نموده است.
شاید برای تحلیل اینکه این توافق جدید چه دستاوردی داشته است، اظهارات وزیر امور خارجه آمریکا کفایت کند. وی پس از مذاکرات وین 6 تاکید کرد که ایران تعهد کرده است تمامی قابلیت‌های حساس صنعت هسته‌ای خود را که امکان کاربری در راستای اهداف نظامی دارد، «خنثی و بی خطر» کند. اما سوال اینجا است که دقیقا منظور از قابلیت‌های حساس صنعت هسته‌ای چیست که تیم مذاکره‌کننده وعده خنثی و بی‌خطر کردن آن را داده است؟ آیا اصل غنی‌سازی، دستاوردهای غنی‌سازی بیست درصد و از این دست سرمایه‌های ملی همان "قابلیت‌های حساس صنعت هسته‌ای ایران" است؟
به هر حال توافق نهایی چهار ماه دیگر به تعویق افتاد، چهار ماه سرنوشت‌ساز که مهدی محمدی در توصیف آن در بخش دیگری از یادداشتش در روزنامه وطن امروز نوشت: «در 4 ماه آینده یک نبرد سهمگین رسانه ای و سیاسی برای تغییر محاسبات ایران آغاز خواهد شد.
در این باره تردیدی وجود ندارد که کسانی در داخل کشور نیز سعی خواهند کرد پازل امریکا را پر کرده و برای اثرگذاری فشارهای آن بر محاسبات ایران مقدمه چینی و کارسازی کنند. خدمت و خیانت جریان ها ونیروهای سیاسی در این بازه زمانی، در تاریخ این به ثبت خواهد رسید و برای همیشه ماندگار خواهد شد. اگرایرانیان به واقع اراده کنند تغییر دادن محاسبات و پیشنهادات امریکا در این مدت نشدنی نیست به این شرط که عده ای بالاخره تکلیف خود را روشن کنند که کدم سوی میدان ایستاده‌اند».
